A reforma da envolvente e integración do antigo edificio de “Espellos” dentro do complexo administrativo de San Caetano, promovida pola Xunta de Galicia e desenvolvida en colaboración con MIBA Architects, responde á necesidade de unificar esteticamente o conxunto, mellorar a eficiencia enerxética e proxectar unha imaxe contemporánea capaz de dialogar coa rica herdanza histórica do recinto.
O edificio de “Espellos”, construído en 1985, diferenciábase notablemente da súa contorna debido ao seu deseño. A construción orixinal constaba de dous volumes diferenciados: un corpo inferior de planta trapezoidal, que abranguía as plantas baixa e primeira, e un corpo superior rectangular que sobresaía nas plantas segunda, terceira e cuarta. A súa fachada de muro cortina achegaba unha linguaxe arquitectónica moderna que contrastaba cos elementos predominantes do conxunto, caracterizados pola influencia da arquitectura clásica, con fachadas de morteiro branco, cubertas inclinadas de tella e carpintarías de madeira enmarcadas por recercados de granito. Este contraste supuña unha oportunidade para explorar estratexias que favorecesen unha integración visual máis harmónica do edificio coa contorna histórica, respectando as particularidades de ambas as linguaxes arquitectónicas.
O principal reto da reforma foi crear un deseño que permitise unha resposta arquitectónica contemporánea, pero respectuosa co contexto histórico circundante. Con este obxectivo, xérase un zócolo de granito que envolve o primeiro corpo do edificio. Este zócolo non só achega coherencia estética, senón que tamén favorece unha maior integración a escala urbana, definindo un espazo público máis ordenado, complementado por un soportal que enmarca a entrada do edificio.
Sobre o zócolo elévase o segundo volume, que se presenta como un elemento unificado, conseguindo unha imaxe máis compacta e cohesionada. A substitución do antigo muro cortina e a eliminación do seu característico escalonamento permiten que o edificio adopte unha estética máis sobria e acorde cos edificios históricos existentes. A nova envolvente da fachada caracterízase por unha composición equilibrada e proporcionada entre ocos e superficies cegas, establecendo unha harmonía visual coa linguaxe arquitectónica do conxunto. Este enfoque non só garante unha integración visual máis coherente, senón que tamén asegura unha abundante entrada de luz natural ao interior, creando un ambiente luminoso e acolledor para os usuarios.
A intervención na fachada do edificio acadou un equilibrio entre o respecto pola tradición arquitectónica do lugar e as esixencias da arquitectura contemporánea. A nova envolvente non só reforza a coherencia estética do conxunto, senón que tamén mellora significativamente o comportamento térmico e enerxético do edificio, corrixindo de maneira eficaz as deficiencias do seu estado orixinal. A transformación da fachada conséguese mediante a ampliación da envolvente a través dun proceso de prefabricación de paneis lixeiros de fachada, no que os taboleiros de madeira con núcleo de poliestireno desempeñan un papel fundamental no incremento do confort interior, mentres que o seu acabado exterior branco garante unha integración visual harmónica co resto do complexo arquitectónico.
Ademais, as novas carpintarías de madeira non só responden a criterios de eficiencia enerxética, senón que tamén preservan o carácter tradicional da zona, reforzado polo recercado de granito de todas elas. Estas carpintarías, xunto cos vidros de alta eficiencia instalados, contribúen a minimizar as perdas de calor, optimizando o consumo enerxético e mellorando notablemente o confort dos usuarios.
Ademais da optimización enerxética conseguida na fachada, implementáronse innovacións nos sistemas de climatización do edificio. Incorporáronse tecnoloxías baseadas en enerxías renovables, como unha caldeira de biomasa e paneis solares fotovoltaicos, o que permite acadar elevados estándares de sustentabilidade. A estas melloras súmanse un sistema de climatización centralizado e un sistema de ventilación con recuperación de calor, que garanten un ambiente interior confortable e saudable cun consumo enerxético eficiente.
En canto á distribución interior, respectouse a configuración orixinal do edificio, mantendo o núcleo central de comunicacións que integra escaleiras, baños e espazos de instalacións. A nova fachada, ademais de modernizar o seu deseño, permitiu incrementar a superficie útil en planta, reforzando a súa funcionalidade e optimizando o aproveitamento dos espazos.
A reforma do edificio de “Espellos” transformou a súa expresión arquitectónica en harmonía coa contorna histórica de San Caetano. A fachada renovada, cunha linguaxe máis uniforme e equilibrada, mellora a súa integración estética e mantén unha boa iluminación natural nos espazos interiores. Esta intervención combina modernización e respecto polo patrimonio, responde ás necesidades actuais de sustentabilidade e outórgalle un renovado valor arquitectónico ao edificio.
